Алкохолот е дел од празничната атмосфера, но за луѓето со дијабетес, неговите ефекти врз шеќерот во крвта се посложени. Тој делува и како фактор што може да го покачи шеќерот во крвта на краток рок и како силен фактор на ризик за хипогликемија неколку часа подоцна. Затоа, информиран и внимателен пристап е клучен – и во многу случаи најбезбедниот избор е целосно да се избегнува алкохолот.
Како алкохолот влијае на шеќерот во крвта?
- Инхибирање на ослободувањето на гликоза од црниот дроб
Под нормални услови, црниот дроб ослободува гликоза во крвта кога нивото паѓа.
Алкохолот го блокира овој механизам бидејќи црниот дроб е зафатен со разградување на етанолот.
→ Ова може да доведе до опасна хипогликемија (низок шеќер во крвта), особено кај луѓе на инсулин или глукокортикоидни лекови - Првично може да го покачи шеќерот во крвта
Пијалоците со висока содржина на јаглехидрати (вино, ликери, коктели, пиво) можат брзо да ја покачат гликозата. Но, ефектот е краткотраен. Следната фаза е скоро секогаш пад на шеќерот во крвта. - Хипогликемија во рок од 24 часа од употребата
Вечерното пиење е особено ризично:
– Црниот дроб не ослободува гликоза ноќе.
– Дејството на инсулинот продолжува.
→ Ризикот од ноќна хипогликемија е многу висок. - Ги маскира симптомите на хипогликемија
Вртоглавица, конфузија, потење и нестабилност се вообичаени за хипогликемија и алкохолна интоксикација. - Го зголемува ризикот од дехидратација
Алкохолот има диуретично дејство. Дехидратацијата може да концентрира гликоза во крвта, да ја влоши чувствителноста на инсулин и да доведе до хипергликемија и кетоза кај дијабетес тип 1.
Кога е најдобро да НЕ се пие алкохол?
Нестабилен или често низок шеќер во крвта
Терапија со инсулин или глукокортикоид
Дијабетични компликации (црн дроб, бубрези, невролошки)
Хипогликемија пред пиење
Ако одлучите да пиете – безбедносни правила:
- Пијте со храна – Не на празен стомак. Комбинирајте со:
- протеини (јајца, месо, сирење)
- влакна (зеленчук, салати)
Избегнувајте комбинирање на алкохол со оброци со висока содржина на јаглехидрати, кои дополнително го флуктуираат шеќерот во крвта.
- Ограничете ја количината на 1 стандарден пијалок (дневно) =
- 150 мл вино
- 330 мл пиво
- 40 мл јак алкохол (бренди/виски/водка)
- Изберете посоодветни пијалоци
Избегнувајте: ликери, коктели со сирупи и сок, слатки вина, пиво во големи количини (висок ГИ) - Почесто следете го шеќерот во крвта – пред пиење, за време, пред спиење, 2-3 часа потоа, по будењето
Носете со себе шеќерни плочки или овошен сок (не верувајте на храна што се вари бавно во случај на хипогликемија). - Кажете им на вашите најблиски дека имате дијабетес
Тие можат да препознаат хипогликемија ако вие не можете.
Безбедност за ноќ:
Јадете мала ужина со бавни јаглехидрати пред спиење.
Поставете аларм за ноќна проверка на шеќерот во крвта (особено ако користите инсулин).
Ако користите CGM, вклучете ги алармите за поголема чувствителност.